Activiteiten vereniging gevolgd...

De Vereniging voor Natuurbescherming gevestigd te Gorredijk houdt zich bezig met milieu en natuurbescherming in eigen omgeving in de breedst mogelijke zin van het woord.

 

Zo begint de aanhef van de eerste pagina van de Vereniging voor Natuurbescherming Gorredijk als men de werkelijk schitterend opgezette website opent. Ik heb de activiteiten van onze vereniging eens enkele maanden op de voet gevolgd en geef hier onder een kleine bloemlezing uit de vele milieu- en natuurzaken waarbij onze vereniging was betrokken.

 

Opnieuw protest bedreiging Zwarte Meer


Parkeerplaats bij Zwarte meer

In het verleden (1997) heeft onze vereniging al vaker geprotesteerd tegen de parkeerplaats aan de zuidzijde van de Poastwei nabij het zgn. Zwarte Meer te Olterterp in het algemeen en tegen de patatverkoop aldaar in het bijzonder. Het college van B & W heeft hier echter nooit op gereageerd.
Het Zwarte Meer, deel uitmakende van de Ecologische Hoofdstructuur is, hoewel klein, een gebied met een zeer grote natuurwaarde. Vooral wat betreft de herpetofauna. Onder de hier voorkomende amfibieën en reptielen bevinden zich maar liefst vier Rode Lijstsoorten. (Zie ook het andere artikel op onze website: 'Zwarte meer ernstig bedreigd').
Ook de Werkgroep Amfibieën en Reptielen Friesland (WARF) heeft haar ongenoegen over deze gang van zaken kenbaar gemaakt. Beide verenigingen zijn van mening dat de parkeerplaats te diep in het bos- en heidegebied ligt. Verder heeft een patatkraam op deze plek in het weekeind een ongewenste verkeers- en publiekaantrekkende werking. Bovendien zorgt het in gebruik hebben van een generator voor geluidsoverlast. Door de publiekaantrekkende werking wordt dit natuurgebied, dat helaas vrij toegankelijk is, in het weekeind overspoeld met horden mensen. Vaak wordt er gewandeld met loslopende honden waardoor er vooral veel onrust onder de reptielen wordt gezaaid. Ook zijn er in vier jaar tijd reeds drie doodgeslagen slangen gevonden.
Het college van B & W is nu opnieuw gevraagd of het mogelijk is maatregelen te nemen zodat de dagrecreatie in dit gebied in betere banen wordt geleid. Dit zodanig dat de natuurlijke waarden niet - en zeker niet onnodig - in het gedrang komen. In ieder geval willen beide verenigingen graag zien dat de parkeerplaats zo spoedig mogelijk wordt gesloten en er voor horecadoeleinden geen standplaats meer wordt toegewezen. Beide verenigingen zijn inmiddels door het college van B & W benaderd. De verwachting is dan ook dat er hopelijk zeer binnenkort adequate stappen zullen worden ondernomen.

 

Illegale ontgronding stilgelegd


Illegale ontgronding te Hemrik

De Gemeente Opsterland heeft in samenwerking met de politie vorige maand illegale grondwerkzaamheden laten stilleggen. Er is procesverbaal opgemaakt tegen de eigenaar, algemeen directeur bij een groot bouw- en ontwikkelingsbedrijf in Gorredijk. Het betreft een voorheen drassig stukje weiland, dat ligt aan het Hemrikkerpaad, omringd door bossen van Staatsbosbeheer (SBB) en een particulier heideterreintje.
Een tijdje terug was het bij de Vereniging voor Natuurbescherming Gorredijk al bekend dat er gegraven zou worden. Naar aanleiding daarvan hebben enkele leden de situatie ter plekke nog eens goed bekeken. Het betrof toen een dusdanig drassig gebied dat op dat moment zonder gebruik van laarzen niet met droge voeten te betreden was. De inmiddels gegraven sloten van 3.50 tot 4 meter breed rondom het terrein waren toen niet meer dan greppels. Nu is dit terrein door het graven van deze diepe en brede sloten helaas veranderd in een dor landschap, waar pollen verdroogde bies de stille getuigen zijn dat dit ooit een fraai drassig stukje natuur was. Ongetwijfeld zullen ook de tegen het gebied grenzende bossen van SBB van de verdroging last ondervinden. Overigens blijft het een groot raadsel waarom SBB, die toch van de graafwerkzaamheden op de hoogte moet zijn geweest geen alarm heeft geslagen.
Door deze ingreep zullen zeldzame planten voorgoed zijn verdwenen en is het terrein voor foeragerende en broedende vogels totaal oninteressant geworden. Zo zijn er nog tal van voorbeelden op te noemen. Ik zal er één voorbeeld uitlichten en dat is de groep waar ik mij het meest mee bezig houdt: reptielen en amfibieën.
De dreigende verdroging geldt eveneens voor een klein, maar bijzonder fraai stukje ruigtegebied. Dit gebied bestaat uit overwegend dopheide en pijpenstrobulten, terwijl op vermoedelijk voorheen geplagde stukjes heide overal Zonnedauw te bespeuren valt. Dit iets hoger liggende gebied dat in particuliere handen is, ligt tegen het vernielde gebied aan. Dit terreintje is het leefgebied van de Levendbarende Hagedis, die zich hier ook voortplant en van de Ringslang. Ringslangen worden in dit natuurgebied al jaren achtereen gesignaleerd. Iets noordelijker stroomt namelijk het riviertje het Alddjip dat fungeert als trekroute van de Ringslang en o.a. zorgt voor uitwisseling van de slangen in gebieden als de Lippenhuisterheide, enkele kleine heidegebiedjes ten noorden van het Alddjip en het eerder genoemde terreintje.
Leefgebieden van reptielen zijn nogal versnipperd en de trektochten van het ene naar het andere gebied zijn door de dieren niet meer te overbruggen. Daarom zijn vooral deze kleine gebiedjes voor reptielen juist zeer belangrijk en doen dienst bij hun trektochten als zgn. 'steppingstones'. Gebiedjes dus waar ze enige tijd kunnen vertoeven, maar waar ze ook hun voedsel vinden, kunnen paren en eventueel eieren afzetten of jongen baren, om uiteindelijk van daaruit weer verder te trekken.
Iets ten noorden van het vernielde terrein komt een niet onaanzienlijke populatie Adders voor. Zowel de Adder als de Ringslang zijn kwetsbare soorten en staan als zodanig op de Rode Lijst. De Levendbarende Hagedis heeft deze status nog net niet, maar is wel beschermd. De dieren doden, verstoren of hun biotoop vernietigen is dan ook strafbaar. Het vernielde terrein vertoont momenteel een macaber beeld. In de nabije omgeving - notabene achter bordjes met de tekst Verboden toegang Broedreservaat - staat de werkloze graafmachine temidden van grote hopen uitgegraven zand.

 

Bos vernield in Lippenhuizen


Vernielingen in Lippenhuizen

Een poosje terug kreeg ik van Tjeerd Geertsma een aantal digitale foto's toegezonden van illegaal omgezaagde bomen. Het bleek om tal van bomen te gaan die in een bos te Lippenhuizen stonden en waar vrije wandeling op wegen en paden is toegestaan. Het bos is in eigendom bij de familie d'Ansembourg-Van Harinxsma thoe Slooten. Ooit heeft Tjeerd hier een Hazelworm gevonden en hij bezoekt dit gebied dan ook nog regelmatig. Het is hier 's zomers dan ook prettig wandelen tussen de manshoge Adelaarsvaren. Geschrokken van de foto's ben ik daar onmiddellijk een kijkje gaan nemen. Er werden maar liefst 15 omgezaagde sparren geteld, waarvan sommige een doorsnede hadden van 20 centimeter. Vermoedelijk het werk van jeugd, gezien de grote flarden landbouwplastic die her en der verspreid lagen. Ook stonden er enkele half afgebouwde hutten. Aangezien er uit de zaagsnede blijkt dat er vermoedelijk met een kettingzaag is gewerkt, kan worden opgemaakt dat de vandalen niet tot de allerjongste jeugd behoren. Het mag natuurlijk niet zo zijn dat particuliere eigenaren die hun kostbare natuur openstellen voor het publiek, worden beloond met deze vormen van vandalisme. De eigenaar is van de vernieling op de hoogte gesteld.

 

Berm Aldhearrewei zwaar beschadigd


Berm Aldhearrewei

Het schelpenpaadje langs de Aldhearrewei is verbreed. Dit omdat de gemeente het fietspad te smal vond. Fietsers, vooral de oudere generatie moesten bij het passeren van een tegenligger vaak afstappen. In eerste instantie wilde men de tussen het fietspad en de onverharde Aldhearrewei lopende greppel gaan dichten, maar dit stuitte op weerstand van onze vereniging. Niet alleen ligt de Aldhearrewei een stuk hoger dan het fietspad, waardoor het regenwater de laagste kant zal kiezen, maar ook wordt deze greppel gebruikt als trekroute door slangen en hagedissen.
Aangezien deze greppel nu onaangetast blijft, moest men het pad aan de slootzijde breder maken. Op advies van onze vereniging is men begonnen de bosjes te snoeien aan deze slootzijde, door alle overhangende takken te verwijderen. Hierdoor werd al meer ruimte gecreëerd. Onze vereniging had eveneens aan de gemeente gevraagd met de berm vooral voorzichtig te werk te gaan. Dit omdat in deze berm tal van zeldzame planten staan. Een medewerker van de gemeente heeft zich door een lid van onze vereniging dan ook de plekken laten wijzen waar eventuele bijzondere planten groeiden. Hier en daar werden plekjes zelfs met stokjes gemarkeerd.
Groot was de schrik dan ook toen enkele dagen later bleek dat gemeentewerkers wel zeer rigoureus te werk waren gegaan. Op sommige plekken is zelfs meer dan 30 centimeter grond weggeschaafd met plant en al. Gevreesd moet worden dat tal van exemplaren van zowel de Brede Orchis als de Rietorchis niet weer terug zullen komen. Evenals het daar op slechts twee plaatsen groeiende Rondbladig Wintergroen. Ook de zeer zeldzame Steen- of Heideanjer, die volgens plantenkenner D.T.E. van der Ploeg nergens anders in Fryslân nog wordt gevonden, moet als verloren worden beschouwd.

 
Jelle Hofstra / Verschenen in de Geaflecht van juni 2001

« terug naar overzicht artikelen