Darwin en zijn kijk op de evolutie

Soorten ontstaan door natuurlijke selectie.

Dit jaar is uitgeroepen als het jaar van Darwin.
Het Nut van Gorredijk en omstreken heeft het initiatief genomen om dit niet zomaar voorbij te laten gaan door een avond te beleggen in De Skans te Gorredijk. 22 oktober 20.00 uur.
De avond wordt verzorgd door Peter Koomen, conservator bij het Natuurmuseum Fryslân

 

Darwins grootvader was een welgestelde en gerespecteerde arts die al bezig was geweest met de gedachte wat evolutie voor het leven op aarde inhield, maar was er toch niet dieper op ingegaan. Zijn vader was ook een bedreven en gerespecteerde arts die met zijn praktijk een vermogen had vergaard, en ook van hem als jongeman werd verwacht dat hij medicijnen zou gaan studeren. Hij voldeed aan die wens van de familie, maar het liep op niks uit. Het verhaal gaat dat hij geen bloed kon zien. Hij maakte nog wel een studie af voor geologie, maar was door de familie voorbestemd om maar dominee te worden.

 

Darwin was een fanatiek jager en verzamelaar, vooral van insecten. Zo was hij eens in het veld waar hij twee voor hem onbekende verschillende kevers zag. In elke hand ving hij een, maar zag nog een derde, en die mocht hij ook niet missen, maar hoe moest hij die nog vangen, hij had in beide handen al een. Hij stak die van zijn rechterhand in de mond om ook de andere te vangen. Hij moest het beest direct weer uitspugen want deze spoot hem een scherpe brandende vloeistof in de mond.

 

23 Jaar oud kreeg hij onverwacht een aanbod om een wereldreis mee te maken wat een grote verandering in zijn leven teweeg zou brengen. Zijn vader was er niet voor, maar door tussenkomst van een invloedrijke oom die ook graag zag dat zijn zeer geziene neef met een van zijn dochters zou trouwen, ging het toch door. Het werd een van de meest roemrijke reizen die er ooit is gemaakt, met een van de meest beroemde schepen uit de geschiedenis der ontdekkingreizen, de Beagel. Darwin deelde een hut met de kapitein, Robert FitzRoy, en het bleek dat de beide mannen zeer goed overweg konden.

 

In de loop van de middag op 27 december 1831 verliet de Beagle met haar bemanning de haven van Plymouth voor een reis rond de wereld die bijna vijf jaar zou duren. Waar dat mogelijk was ging Darwin aan land, hij verzamelde veel voorwerpen en maakte zorgvuldig zijn notities. Veel van hetgeen wat hij verzamelde werd terug gezoonden naar Engeland.

 

Op de Galapagos Eilanden, waar ze op verschillende eilanden aan land gingen zag Darwin dat dit de meest ongerepte, en onbewoonde eilanden van de wereld moesten zijn. Hier zag hij het voorbeeld dat vogels en dieren langs de weg van een natuurlijke selectie zich hadden aangepast. Ze vonden schelpen die ze ook aan de kusten van Zuid Amerika hadden gevonden, maar hier waren ze toch anders. Dat zelfde merkte Darwin ook bij de planten en insecten die ze op de eilanden vonden. Nog sterker, tussen de schildpadden die op de verschillende eilanden voorkwamen zagen ze enig verschil. Dat gold ook voor de vogels zoals de spotlijsters en vinken die op bijna alle eilanden voorkomen. De vinken varieerden niet alleen in kleur, maar ook de snavels waren verschillend in vorm en bouw, aangepast bij het voedsel wat op de betreffende eilanden voorradig is. Dit alles samenvattend bracht het Darwin aan het denken. Hij kwam hij tot de conclusie dat alles wat hier leefde en groeide na het ontstaan van deze eilanden afkomstig moest zijn van het vaste land, en door toevallige omstandigheden hier in verloop van vele jaren terecht was gekomen, en zich naar de omstandigheden aangepast had. Terug in Engeland stelde hij vast dat alle leven op aarde nooit gelijk is geweest zoals het nu is. En dat al het leven een gemeenschappelijke stamvader moest hebben.

 

Darwin is nooit weer buiten Engeland geweest. Hij had het druk met het schrijven van zijn bevindingen, het houden van lezingen, en het determineren van het vele wat hij had over gestuurd en meegenomen van zijn reis.

 

Darwin is getrouwd met zijn nichtje Emma, ze kregen tien kinderen. Na weinig jaren dat hij terug was van de enerverende reis ging zijn gezondheid achteruit. Toen hij zijn werken goed doordacht bekend maakte brak er een revolutie uit met het kerkelijk gezag, maar hij kreeg ook veel vooraanstaande persoonlijkheden op zijn hand.
Hij is de grote man geweest die het aandurfde om publiekelijk te verkondigen dat soorten ontstaan door natuurlijke selectie.

 

Darwin heeft zijn leven lang gewerkt tot twee dagen voor zijn dood. Hij is 73 jaar oud geworden, gestorven op 17 april 1882. Zijn lichaam is begraven in de Westminster Abbey in Londen.

 
Hans Baron / Verschenen in de Geaflecht van september 2009

« terug naar overzicht artikelen