Vlinders

In Nederland komen ongeveer 70 soorten dagvlinders en meer dan 2000 soorten nachtvlinders voor. Het verschil tussen beide soorten is dat de nachtvlinders meestal 's nachts vliegen. Daarnaast hebben ze ook nog een verschillende lichaamsbouw.


Vlinders van Opsterland

De meeste bedreigde dagvlinders komen alleen in natuurgebieden voor. De andere dagvlinders kan men ook langs wandelroutes en fietspaden en in tuinen aantreffen.
Enkele bekende natuurgebieden zijn : Heide van Allardsoog bij Bakkeveen; Duurswouderheide; Meskerheide; Hemrikker en Wijnjeterper Schar; Lippenhuisterheide.



Vlinders in de tuin

Dagpauwoog (Deipauëach)


Foto: Tjeerd Geertsma
Algemeen voorkomend

Een van de meest bekende vlinders in de tuin, met een onmiskenbaar uiterlijk. Ze overwinteren vaak in huis, op zolder of in schuurtjes.
U kunt ze van maart tot in oktober zien vliegen. Geliefde nectarplanten zijn vlinderstruik, grote kaardebol, koninginnekruid en hemelsleutel. De rupsen leven op brandnetel.

naar top van pagina

Kleine vos (Lytse foks)


Foto: Tjeerd Geertsma
Algemeen voorkomend

Ook een bekende bezoeker van tuinen. Ze overwinteren in houtstapels, holle bomen en schuren en u kunt ze van maart tot in oktober zien vliegen.
Geliefde nectarplanten zijn: akkerdistel, vlinderstruik, koninginnekruid, bepaalde muntsoorten en hemelsleutel. De rupsen leven op brandnetel.

naar top van pagina

Landkaartje (Lânkaartflinter)


Foto: Suzan van Wijngaarden
Minder algemeen voorkomend

Het Landkaartje dankt zijn naam aan de tekening op de onderzijde van de vleugels. De Landkaartjes die u in het voorjaar ziet verschillen van die van de zomer. De voorjaarsgeneratie is bruin-geel van kleur en de zomergeneratie is zwart-bruin.
U kunt ze van mei tot in september zien vliegen op witte schermbloemigen, akkerdistel, koninginnekruid en kattenstaart. De rupsen leven op brandnetel.

naar top van pagina

Argusvlinder (Argusflinter)


Foto: Chris van Swaay
Algemeen voorkomend

Een oranjebruine vlinder die oogvlekken op de vleugels heeft. Ze vallen op doordat ze graag in het zonnetje zitten, op een muur bijvoorbeeld of op een kaal stukje.
U kunt ze van mei tot in oktober zien vliegen op diverse soorten planten. Ze hebben daarbij een voorliefde voor gele composieten, als jacobskruiskruid en biggenkruid. De rups leeft op grassen.

naar top van pagina

Citroenvlinder (Sitroenflinter, Gieltsje)


Foto: Kars Veling
Algemeen voorkomend

Eén van de vroegst vliegende vlinders. Soms kunt u ze al in februari zien vliegen. Het mannetje is geler dan het vrouwtje, dat wat bleekgroen is.
Ze vliegen van het vroege voorjaar tot laat in de herft op veel soorten planten. De rupsen leven op vuilboom.

naar top van pagina

Groot koolwitje (Grutte wite koalflinter)


Foto: Suzan van Wijngaarden
Algemeen voorkomend, maar minder algemeen dan Klein koolwitje

Witte vlinder met zwarte vlekken aan de vleugelpunten. Het vrouwtje heeft twee grote, ronde, zwarte vlekken op de voorvleugels en het mannetje niet. Lijkt veel op het Klein koolwitje, maar bij het Klein koolwitje zijn de vlekken aan de vleugelpunten grijs in plaats van zwart.
Vliegt van mei tot in oktober op veel soorten planten. De rups leeft op kruisbloemigen, zoals bijvoorbeeld boerenkool.

naar top van pagina

Klein koolwitje (Lytse wite koalflinter)


Foto: Harold van den Oetelaar
Algemeen voorkomend

Het Klein koolwitje lijkt veel op het Groot koolwitje, maar heeft grijze vlekken bij de vleugelpunten, in plaats van zwarte.
Ze vliegen van april tot in oktober op meer dan 150 plantensoorten. De rups leeft op kruisbloemigen (o.a. diverse koolsoorten).

naar top van pagina

Klein geaderd witje (Lytse swartstreek wytflinter)


Foto: Tjeerd Geertsma
Algemeen voorkomend

Wit vlindertje met opvallende donkere aders aan de onderzijde van de vleugels.
Vliegt van april tot in oktober op diverse soorten planten, bijvoorbeeld paardebloem, distels, look-zonder-look, pinksterbloem, braam en heide. De rups leeft op kruisbloemigen, met name op pinksterbloem en look-zonder-look.

naar top van pagina

Boomblauwtje (Sprakelbeamblaujurkje)


Foto: Henk Bosma
Algemeen voorkomend

Meest voorkomende blauwe vlindertje in onze omgeving.
Ze vliegen van spril tot in oktober op diverse soorten planten, zoals vlinderstruik, struikhei, vuilboom, braam, kattestaart, koninginnekruid en distels. De rups leeft op vuilboom, klimop en heide.

naar top van pagina
Trekvlinders

Atalanta (Nűmerflinter)


Algemeen voorkomend

De meest voorkomende trekvlinder in onze omgeving. Ze komt uit Zuid-Europa gevlogen en is hier vanaf mei tot ver in de herfst te zien.
Ze heeft een voorkeur voor distels, koninginnekruid, vlinderstruik en hemelsleutel.In het najaar zie je ze op bloeiende klimop en op rottend fruit. De rups leeft op brandnetel.

naar top van pagina

Distelvlinder (Stikelflinter)


Foto: Tjeerd Geertsma
Minder algemeen voorkomend

Ze komen elk jaar helemaal vanuit Afrika naar ons gevlogen. Het ene jaar zijn er trouwens veel meer distelvlinders dan andere jaren. U kunt ze van mei tot oktober, ook in tuinen, zien. Ze hebben een voorliefde voor koninginnekruid en vlinderstruiken. De rups leeft, zoals de naam al zegt, op distels.

naar top van pagina

Koninginnenpage (Swellesturtflinter)


Foto: Henkjan Kievit
Zeldzaam

Deze exotisch ogende vlinder komt hier helaas maar zelden voor. Maar in sommige jaren wordt er toch wel eens een Koninginnepage gezien tussen april en september. Die is hier dan helemaal naar toe komen vliegen vanuit Zuid-Europa.
De vlinder drinkt de nectar van vlindersruiken en distels, en is ook wel op hanggeraniums gezien. De rups leeft op schembloemigen, zoals de wilde peen.

naar top van pagina
Vlinders van bossen en struwelen

Koevinkje (Donker sâneachje)


Foto: Chris van Swaay
Algemeen voorkomend

Het Koevinkje hoort bij de zandoogjesfamilie. Aan de onderkant van de vleugels kunt u de typische oogvlekken van een zandoogje zien.
Van eind juni tot ver in augustus is het Koevinkje vooral bij braam te vinden. De rupsen voeden zich met grassen.

naar top van pagina

Bont zandoogje (Bűnt sâneachje)


Foto: Jaap Schelvis
Algemeen voorkomend

Het Bont zandoogje is een bruine vlinder met lichtgele vlekken (oogjes).
U kunt ze van april tot oktober op zonnige plekken in het bos en langs bosranden tegenkomen. De rupsen leven van grassen.

naar top van pagina

Oranje zandoogje (Oranje sâneachje)


Foto: Henk Bosma
Algemeen voorkomend

Een oranje vlinder met een duidelijke brede bruine rand. Op beide voorvleugels zit één duidelijk, groot oog.
U kunt het Oranje zandoogje in juli en augustus zien, o.a. op braam en heide. De rupsen leven op grassen.

naar top van pagina

Oranjetipje (Oranjetipke)


Foto: Marijke Verhagen
Algemeen voorkomend

Een wit vlindertje, waarbij de mannetjes een oranje vlekje hebben aan de uiteinden van de vleugels. De vrouwtjes lijken op koolwitjes.
U vindt ze in april en mei op plaatsen waar veel kruisbloemigen staan, zoals pinksterbloemen, look-zonder-look en damast. Deze planten worden zowel door de vlinders als door de rupsen gebruikt. Ze worden ook wel in tuinen gezien.

naar top van pagina

Gehakkelde aurelia (C-flinter)


Minder algemeen voorkomend

Opvallend aan deze vlinder zijn de gehakkelde vleugelranden.
De Gehakkelde aurelia overwintert als vlinder. Deze vlinders kunt u vroeg in het voorjaar al tegenkomen. Verder kunt u ze zien in juli en augustus en in het najaar. De vlinder wordt ook wel in tuinen gesignaleerd.
De vlinder drinkt o.a. de nectar van bramen, knoopkruid, asters en distels. De rups leeft op brandnetel, wilg en hop.

naar top van pagina

Eikepage (Ikepaazje)


Foto: Chris van Swaay
Minder algemeen voorkomend

Een vlindertje met een intens blauw-paarse kleur.
U kunt ze in juli en augustus zien, vooral op vuilbomen. De rups leeft op eiken.

naar top van pagina

Groot dikkopje (Foars groukopke)


Foto: Hans Dekker
Algemeen voorkomend

Een klein, stevig gebouwd, oranje-bruin vlindertje met een kop die even breed is als het borststuk.
U kunt ze in juni en juli tegenkomen, vaak in de buurt van braam. De rupsen leven op grassen.

naar top van pagina

Rouwmantel (Roumantel)


Foto: Frits Bink
Zeldzaam

Een vlinder die in Nederland zo goed als uitgestorven is, maar die de laatste jaren toch een paar maal gezien is in onze omgeving. Het is een prachtige vlinder, die iets groter is dan de andere vlinders en een karakteristieke vlucht heeft.
De vlinder wordt in de zomer niet vaak gezien, maar in de nazomer en herfst snoept de Rouwmantel graag van rottend fruit.

naar top van pagina
Vlinders van grasland en ruigten

Icarusblauwtje (Ikarusblaujurkje)


Foto: Albert Vliegenthart
Minder algemeen voorkomend.

Een blauw vlindertje met een witte vleugelrand en een heel fijn zwart randje.
U kunt ze van mei tot in september tegenkomen op diverse soorten planten. De rups leeft o.a. op rolklaver.

naar top van pagina

Bruine vuurvlinder (Brune fjoerflinter)


Foto: Kars Veling
Bedreigde vlinder (Rode Lijst).

Het mannetje heeft een bruine grondkleur en zwarte en oranje vlekjes op de vleugels. Het vrouwtje heeft wat grotere oranjekleurige vlekken op de vleugels.
Ze vliegen van mei tot in september in graslanden en heide. De rupsen leven op schapezuring.

naar top van pagina

Kleine vuurvlinder (Lytse fjoerflinter)


Foto: Fons Bongers
Algemeen voorkomend.

Een opvallend, prachtig gekleurd, klein vlindertje. De voorvleugels zijn oranje met kleine donkere vlekjes, de achtervleugels zijn grotendeels bruin met een oranje rand.
U kunt ze van mei tot in oktober, op diverse soorten planten, zien vliegen. De rups leeft op schapezuring.

naar top van pagina

Bruin zandoogje (Brún sâneachje)


Foto: Marijke Verhagen
Algemeen voorkomend

Grote, bruine vlinders met een één duidelijk opvallend oog op beide voorvleugels, net als bij het Oranje zandoogje. Het vrouwtje heeft iets meer oranje op de vleugels.
U kunt de vlinder van juni tot in september tegenkomen op diverse soorten planten. De rupsen leven op grassen.

naar top van pagina

Hooibeestje (Heaflinter)


Foto: Ab Baas
Algemeen voorkomend

Een kleine, lichtbruine vlinder met een duidelijk oog aan de onderzijde van de voorvleugels.
De vlinder vliegt van juni tot in september op o.a. klaver, distels en knoopkruid. De rups leeft op grassen.

naar top van pagina

Zwartsprietdikkopje (Swartteistergroukopke)


Foto: Henk Bosma
Algemeen voorkomend.

Een klein geelbruin/oranjebruin vlindertje dat kleine zwarte knopjes op de sprietjes heeft.
U kunt de vlindertjes in juli en augustus in bermen en (ruige) graslanden zien vliegen. De rupsen leven op grassen.

naar top van pagina
Vlinders van heide

Heideblauwtje (Heideblaujurkje)


Foto: Jan van der Straaten
Minder algemeen voorkomende en bedreigde vlinder.

Dit blauwtje heeft wat rondere vleugels dan de andere blauwtjes. Het mannetje is zilverblauw en het vrouwtje is meer bruin gekleurd.
U kunt ze van juni tot in september zien vliegen in heidegebieden en soms ook in schrale graslanden. De rupsen leven op heide.

naar top van pagina

Gentiaanblauwtje (Gintsiaanblaujurkje)


Foto: Henk Bosma
Zeldzame en bedreigde vlinder

Het grootste en minst voorkomende blauwtje. In juli en augustus vliegt het Gentiaanblauwtje op dopheide en soms ook op gentiaanklokjes. De rups leeft op klokjesgentiaan en later in mierennesten.


Meer over de Gentiaanblauwtje:
naar top van pagina

Groentje (Grienjurkje)


Foto: Jan van der Straaten
Algemeen voorkomend

Een klein vlindertje met een voor vlinders, unieke kleur. Het Groentje vliegt in april, mei en juni op o.a. vuilboom, paardebloemen en bloeiende dopheide. De rupsen leven op heide en vuilboom.

naar top van pagina

Aardbeivlinder (Ierdbeiflinter)


Foto: Kars Veling
Zeldzame en bedreigde vlinder

Een klein bruin vlindertje met witte vlekjes. De vlinders vliegen in mei en juni en de rupsen leven op tormentil.

naar top van pagina

Heivlinder (Heideflinter)


Foto: Kars Veling
Minder algemeen voorkomende en kwetsbare vlinder

Heivlinders zijn familie van het Zandoogje. Ze hebben een goede schutkleur. Ze vliegen in augustus en september o.a. op bloeiende struikheide. De rupsen leven op grassen.

naar top van pagina
Geaflecht Artikelen
In de Geaflecht zijn de afgelopen jaren diverse artikelen verschenen over Vlinders. Een selectie hiervan staat ook op deze site:

Links

Vlinderwerkgroep Friesland
De site van de Friese vlinderwerkgroep. U vindt hier informatie over de werkgroep, aankondigingen van bijeenkomsten en excursies, bijzondere waarnemingen en jaarverslagen en nieuwsbrieven.

 

Vlindernet
Zeer uitgebreide informatie over alle in Nederland voorkomende vlinders en rupsen. Met een handig zoeksysteem voor vlinders en rupsen en heel veel foto's.

 

Vlinderstichting
Informatie over de Vlinderstichting, veel vlinderwaarnemingen, een vlinder-weersverwachting voor de komende dagen en achtergrondinformatie over vlinders en libellen.

 

Vlinderambassade

Jeugdsite van De Vlinderstichting over vlinders. Met spelletjes, wetenswaardigheden over vlinders,  informatie voor spreekbeurten, veel literatuur en lesmateriaal.

 

Vlindermee.nl

Tel de vlinders in je eigen tuin en geef je waarnemingen door aan vlindermee.nl

 

Nachtvlinders
Site over acht, makkelijk herkenbare, overdag vliegende nachtvlinders.