Planten

Planten van Opsterland

In en om het Weinjeterper Schar komen veel bijzondere planten voor zoals: orchideeën, gentiaanklokje, kale jonker, zeggensooorten, echte koekoeksbloemen, zonnedauw en blauwe knoop. In de buurt van de Lippenhuister Heide, langs het fietspad van de Ald Hearrewei komen ook veel bijzondere planten voor.



Planten van (natte)graslanden en landweggetjes

Brede orchis


Vrij zeldzaam. Sterk afgenomen

Deze orchidee bloeit vooral de tweede helft van mei in onze streken. De Brede orchis (Meiorchis) is een van de vroegst bloeiende orchideeën in het noorden van ons land. De stengel is naar boven toe hol en de zwart gevlekte bladeren steken schuin van de stengel af. De bloemen zijn meestal diep paarsrood, het honingmerk op de lip bestaat uit stippen, streepjes en lussen. Orchideeën zijn beschermde planten en mogen niet geplukt of uitgestoken worden.

naar top van pagina

Echte koekoeksbloem


Algemeen

Als Echte koekoeksbloem in grote getale staat te bloeien in natte hooilanden van de beekdalen, is dat een onvergetelijk gezicht. De bloei is maar kort en valt voornamelijk in de voorzomer. Haar naam heeft ze te danken aan het schuim wat dikwijls in de bladoksels wordt aangetroffen. Dat schuim is de afscheiding van de larve van een schuimcicade. Dat is een sapzuigend insekt, die luchtbellen blaast in z'n eigen vloeibare afscheiding. Dat schuim waarin hij zelf verblijft, werd vroeger als koekoeksspog (spuug) beschouwd.

naar top van pagina

Zwarte zegge


Vrij algemeen

In Nederland komen zo'n 60 zeggensoorten voor. Zeggen hebben een driekantige stengel die met merg gevuld is. De bloemen van deze planten zijn onopvallend. Het bovenste aartje bestaat uit mannelijke bloempjes (met meeldraden). De onderste aartjes bevatten vrouwelijk bloempjes ( met stampers). Meestal komen de mannelijke bloemen eerst in bloei en pas als het meeste stuifmeel verspreid is, begint de langere bloei van de vrouwelijke bloemen. Op deze manier wordt zelfbestuiving voorkomen. De Zwarte zegge komt vooral voor op natte, zure en voedselarme plekken zoals moerassig weiland.

naar top van pagina

Gewone dotterbloem


Vrij algemeen

Deze plant heeft vrij dikke wortels met een rozet van langgesteelde wortelbladeren die donkergroen en zwak glanzend zijn. Dat steekt prachtig af bij de dooiergele bloemen. Op het overvloedige stuifmeel komen vele insekten af, aan de voet van de stampers wordt nectar afgescheiden. De Dotter bloeit in het midden van de lente. Ze komen vooral voor in het overgangsgebied van veen naar klei. Juist op die plaatsen waar ijzerhoudend kwelwater aan de oppervlakt

naar top van pagina
Planten van moerassen, venen, oevers en water

Zwanebloem


Vrij algemeen maar beschermd

Deze zomerbloeier heeft een dikke kruipende wortelstok, waaruit lijnvormige bladeren ontspruiten, die naar boven toe, vaak een spiraalvormige draaiing hebben. De bloeistengel is rond en onbebladerd, in het onderste deel vaak met een paarse tint. De bloeiwijze is een breed scherm waarvan de bloemen een purperrode kleur bezitten. Het stuifmeel is oranjegeel. De Zwanebloem is een beschermde plant die verontreinigd water goed verdraagt. Het is vooral een plant van sloot en vaart. Als die regelmatig worden geschoond, is ze op haar best.
Een blijvend pioniermilieu geeft haar de beste kansen om te overleven.

naar top van pagina

Waterlelie


Algemeen

De bijna cirkelvormige bladeren zijn aan de onderkant paars. De bovenkant van de bladeren zijn bedekt met een laagje was, een waterdruppel rolt door de beweging van de golven er zo weer af. De huidmondjes aan de bovenkant van het blad staan in directe verbinding met de luchtkanalen in de stengel. Via deze kanalen worden de wortels van zuurstof voorzien. De bloem van de Waterlelie is de grootste die in onze gebieden voorkomt. Ze groeien in water met een diepte van 1 tot 1,5 meter. De vrucht van de Waterlelie bevat meer dan 1000 eivormige zaden, die na 't verrotten van de vrucht, in klompjes naar het wateroppervlak stijgen.

naar top van pagina
Struiken en bomen

Struikheide


Algemeen maar neemt af

Dit dwergstruikje heeft kleine, altijd groene blaadjes. Jonge plantjes bloeien pas in het derde of vierde jaar. Na 15 jaar hebben ze hun beste tijd gehad. De bloeitijd is vooral in de nazomer. De vele bloempjes aan de takken geven een maximaal kleureffect en kleurt de heide helemaal paars. Behalve veel stuifmeel wordt er ook veel nectar geproduceerd waarop vooral bijen en andere insekten op af komen. Struikheide groeit op arme en zure zandgronden.

naar top van pagina

Zomereik


Deze eik heeft een brede kroon die om de 2 á 5 jaar bloeit. Ze hebben net als de Wilg, vrouwelijke- en mannelijke katjes die tegelijk met de blaadjes verschijnen. Een volwassen boom kan wel 15.000 eikels voortbrengen die zeer geliefd zijn bij varkens. Eiken groeien langzaam en het hout is zeer duurzaam en goed onder water te gebruiken. Vroeger werden eiken rond boerderijen geplant om als bliksemafleider te dienen. Op en nabij de eik kunnen wel 1000 soorten verschillende beesten voorkomen, waaronder vogels, dieren en insekten.

naar top van pagina
Planten van akkers, tuinen en langs wegen en spoorlijnen

Witte dovenetel


Zeer algemeen

Het geslacht Dovenetel hoort thuis in de familie van de Lipbloemigen, dat meer dan 3000 soorten omvat. De planten uit deze familie zijn sterk behaard met een vierkante stengel en zijn meestal meerjarig. De bladeren staan kruisgewijs en de bladrand is sterk gezaagd. Bij de bloemen zijn de kroonblaadjes met elkaar vergroeid. De kroonbuis is in het onderste deel buisvormig en in de bovenste helft is de bovenlip helmvormig. De Witte dovenetel groeit vooral in de schaduw op voedselrijke en stikstofrijke plaatsen.

naar top van pagina

Madeliefje


Dit vrolijke plantje bloeit eigenlijk het gehele jaar, als er geen echte vorst optreedt. Het dunne behaarde stengeltje heeft aan de top een hoofdje met tientallen witte straalbloempjes, die aan de achterkant vaak iets roodachtig zijn. De spatelvormige, enigszins vlezige blaadjes zijn vaak plat tegen de grond gedrukt. Madeliefjes zijn goed bestand tegen betreding, maaien en vraat van dieren. Ze houden van een zonnige standplaats en staan veel in 't gazon, berm en weiland.

naar top van pagina
Geaflecht Artikelen
In de Geaflecht zijn de afgelopen jaren diverse artikelen verschenen over Planten. Een selectie hiervan staat ook op deze site:

Links

Floron
Floron coördineert de inventarisatie en monitoring van wilde flora door vrijwilligers. Op hun site leest u daar meer over. Zij beheren ook een landelijke databank met informatie over de wilde flora van Nederland.

 

Natuurkalender
Natuurkalender is een initiatief van Vroege Vogels en de Wageningen Universiteit. Op hun site vindt u meldingen van plantenwaarnemingen.

 

Wilde planten in Nederland en Belgie
Wie de bloemetjes eens flink wil buitenzetten kan op deze site goed terecht. Beschrijvingen van 1456 soorten wilde planten (plantenfamilies, wilde bloemen, varens, bomen, struiken, paardenstaarten, grassen, zeggen, parasieten en halfparasieten) die in Nederland en België voorkomen. Er zijn mogelijkheden om te zoeken op de Nederlandse en wetenschappelijke namen van plantenfamilies, plantensoorten, bomen, struiken, dwergstruiken, varens, paardenstaarten, grassen, zeggen, parasieten en halfparasieten.