Zeearenden in Polen deel 1

Deel 1


Met de auto van 20 t/m 24 januari 2019. Op 20 januari 2019 vertrokken Izaak de Vries en

ondergetekende met de auto richting Polen met als hoofddoel de zeearend te fotograferen.

We vertrokken om 03.15 vanaf Deinum om vervolgens na 1089 km te hebben gereden om

14.00 op de plaats van bestemming aan te komen namelijk een hotel in het plaatsje Gostynin

in de buurt van Kutno, midden Polen. We hadden de fotoreis geboekt bij Marcin Nawrocki

via Poland Wildlife.com. Marcin fotografeert al 12 jaar zeearenden op een vaste voerplek en

de laatste 6 jaar kunnen fotogasten tegen betaling ook gebruik maken van zijn speciaal ge-

bouwde fotohutten.

Onderweg naar Polen o.a. twee keer een vos gezien, twee groepen van respectievelijk 9 en 10

kraanvogels en twee sprongen van 30 en 19 reeŽn.

Dag 1: 21 januari om 05.30 ontbijt om vervolgens om 06.00 te vertrekken naar de fotohut-

ten met twee terreinwagens. Buiten ons tweeŽn waren er ook nog drie Duitse en twee Franse

fotogasten aanwezig. Om 06.30 aankomst bij de fotohutten waar de fotografen zich installeerden,

terwijl Marcin en zijn medewerker het aas op ongeveer 30 meter afstand van de fotohutten verdeel-

den

 

vechtende buizerds

Het was vandaag een bewolkte dag met een temperatuur van rond het vriespunt. Om 07.20

waren de eerste raven geland en enige tijd later was dat aantal opgelopen tot rond de 60 exemplaren. Als de raven het om de een of andere reden niet vertrouwen dan komen ook de zeearenden niet. De raaf heeft nog scherpere zintuigen dan de zeearend en helpt hiermee als het ware de zeearend waardoor hij ook bij het aas geduld wordt. Ook bij het vinden van aas is de raaf scherper en ook hiervan profiteren de zeearenden. De hele dag door verschenen er buizerds voor de fotohutten met een maximum van 5 exemplaren tegelijk. Ook 5 bonte kraaien, 2 eksters, een gaai en een groep kauwen verschenen nu en dan bij het uitgelegde aas. Om 08.55 landde de eerste zeearend, helaas ver van het aas af. Om 09.40 een vos aan de overkant van het open veld waar we zaten langs de bosrand, ook voor fraaie fotoís te ver af helaas. Verder om 10.55-13.20 en 15.00 opnieuw een zeearend naar de grond maar alle keren te ver af!! Om 16.30 werden we weer opgehaald met als buit 365 fotoís vnl. van buizerds. 

Tijdens het avondeten met de Duitse fotogasten gesproken en deze lieten ons fotoís zien die ze

omstreeks dezelfde periode het jaar ervoor gemaakt hadden, prachtige beelden met maximaal

25 zeearenden tegelijk bij het aas. Het kan ook zijn dat er in de buurt een kadaver ligt en dat een hoop zeearenden zich daar dan voeden en niet op het uitgelegde aas afkomen. Er heerste op dat moment ook varkenspest in Polen en men wilde alle wilde zwijnen afschieten, iets dat uiteraard nooit lukt, maar wel met kans op ziek geschoten wilde zwijnen die elders sterven en zodoende voer

voor onder andere zeearenden opleveren.

 

Raaf

Dag 2: 22 januari vandaag opnieuw om 06.30 in de hut met eerst bewolkt weer en opnieuw

een temperatuur van rond het vriespunt. Rond 13.30 kwam de zon er even bij wat direct re-

sulteerde in meer activiteit. Na 20 minuten wachten waren er al ongeveer 85 raven bij het uit-

gelegde aas aanwezig, en ook twee adulte zeearenden en een paar vechtende buizerds, maar

helaas was het nog te donker om ze goed te kunnen fotograferen. Om 08.10 twee juveniele

zeearenden gefotografeerd, helaas wel vrij ver af. Steeds ook een gaai aanwezig die voortdurend in gevecht was met enkele eksters. Er waren vandaag maximaal 7 buizerds tegelijk bij het uitgeleg-

de aas aanwezig. Om 13.30 een adulte en een juveniele zeearend op de grond in het zonlicht

maar helaas toch wat te ver weg zelfs voor mijn 300-800 mm lens. Vervolgens om 13.45 2

adulte zeearenden bij elkaar op de grond, en vervolgens om 15.20 nog een juveniele zeearend op te grote afstand op de grond. Om 16.30 de hut verlaten nu met als resultaat 989 fotoís van weer hoofdzakelijk buizerds.

De adulte zeearend heeft een gele snavel, witte staart, lichtgekleurde ogen en heeft een licht-

bruin verenkleed. De juveniele vogels hebben een donkerbruin verenkleed, hebben geen wit-

te staart maar een bruine, een bruine snavel en donkerbruine ogen. Langzaam verkleuren de

juveniele vogels en pas na 5 jaar hebben ze een volwassen verenkleed en andere kenmerken.

De zeearend is de grootste arend van Europa met een spanwijdte van ruim 2 meter. Bij ons

wordt hij ook wel de vliegende deur genoemd. De zeearend bouwt soms enorme nesten en

kan een leeftijd tot 20 jaar bereiken. Broedt pas sinds 2006 weer in Nederland, voor het eerst

in de Oostvaardersplassen. In 2019 waren er in Nederland al 11 succesvolle broedparen en

hoogstwaarschijnlijk zal dit aantal nog wel verder toenemen. Het voedsel bestaat vooral uit

vis, watervogels en aas. Er worden 2-3 eieren gelegd. De zeearend is de nationale vogel van

Polen met in 1980 totaal 20 broedparen, maar o.a. door betere bescherming en waarschijnlijk

ook door bijvoeren in het winterhalfjaar waren er in 2019 maar liefst 1500 broedparen!!Op

de voerplek van Marcin komen zeearenden van tot wel 80-100 km uit de omgeving.

 

Dag 3: 23 januari Vandaag de laatste poging. Izaak en ondergetekende waren vandaag de

enige fotogasten, de 3 Duitse en 2 Franse fotografen waren er vandaag niet meer bij. We

hoopten beiden op goed resultaat vandaag omdat we dachten dat teveel mensen misschien

teveel verstoring teweeg zouden brengen, waardoor de zeearenden moeilijk op het voer zou-

den komen. Vandaag was het kouder dan de twee voorgaande dagen, toen een temperatuur

van rond het vriespunt, maar nu Ė 7 graden. In de hutten is een gaskachel en een toilet aan-

wezig en de bedoeling is dat je in verband met mogelijke verstoring de hut de hele dag niet

verlaat. Ondergetekende had houten klompen aan , waardoor de voeten de hele dag aange-

naam warm bleven maar Izaak had ondanks de aanwezige kachel in de loop van de dag be-

vroren voeten, waarna hij zijn laarzen even uit deed en zijn voeten boven de kachel hield om

op te warmen.

Vandaag ook opnieuw helaas bewolkt weer, en weer om 06.30 in de hut. Al vrij snel waren er ongeveer 60 raven aanwezig, om 08.30 2 buizerds en om 10.30 de eerste zeearend, een prachtig adult exemplaar echter te ver af. Om 10.30 een vos ver af langs de bosrand aan de overkant van de fotohutten. Om 11.00 nog een onaangename verrassing nl. een wandelaar met nordic stokken aan de overkant van het veld waar de fotohutten staan. De man keek met zijn verrekijker een tijdlang naar de fotohut waarin wij zaten, en liep toen door om vervolgens om 12.00 aan de deur van de foto hut te rammelen. We hebben de man vriendelijk gevraagd of hij door wilde lopen nadat we hadden geprobeerd uit te leggen dat we fotoís probeerden te maken. Dit voorval helpt natuurlijk niet mee om fotoís te maken, de zeearenden en raven zijn normaal gesproken schuwe vogels en de voerplek is dan lange tijd verstoord. Pas om 16.00 kwamen er 4 zeearenden naar de grond, echter opnieuw te ver af voor fraaie opnamen. Vandaag in totaal 340 fotoís gemaakt wat het totaal voor deze 3 dagen

op 1694 fotoís brengt.

Met Marcin gepraat o.a. over dat er vaak en veel buizerds op het voer afkwamen, en Marcin

vertelde dat dat een slecht teken is. Als de zeearenden veel op het aas afkomen dan durft de

buizerd zich niet te vertonen. Izaak en ondergetekende hadden in principe 4 foto dagen ge-

boekt, maar we hadden geen vertrouwen meer in een goed resultaat na in totaal 30 uren ver-

geefs proberen. De zeearenden waren er wel in klein aantal namelijk maximaal 6 exempla-

ren, maar ze kwamen niet bij het voer wat ongeveer 35 meter van de foto hut af lag. Mede

omdat het niet aan wat we eerder dachten aan de verstoring kon liggen omdat we deze dag

nog maar met 2 personen op de fotoplek zaten en heel stil waren geweest, hadden we samen

besloten de vierde dag niet meer te gaan. Marcin was heel loyaal en ondanks dat we 4 foto

dagen hadden geboekt hoefden we alleen voor de drie dagen dat we hadden gefotografeerd te

betalen. Op de vraag wat de beste periode was antwoordde Marcin dat de aantallen zeearen-

den in november het hoogst zijn nl. tot 30 exemplaren en dat aantal neemt verder langzaam

af omdat de vogels dan weer hun eigen territorium gaan bezetten.

Op 24 januari om 07.45 weer vertrokken met de auto richting Nederland. Op de terugweg in

Polen o.a. twee maal een vliegende zeearend en twee edelhert hinden. Aan verkeersslachtof-

fers 5 buizerds en 1 sub adulte vos. In Duitsland een groepje van 4 kraanvogels en 2 spron-

gen reeŽn van 16 en 18 exemplaren. Aan verkeersslachtoffers 1 buizerd, 1 kerkuil, 1 steen-

marter en 1 vos. Om 20.00 weer veilig thuis in Leeuwarden. De resultaten vielen wat tegen

dus een reden om nog een keer te gaan!.

 
Wim Andela / Verschenen in de Geaflecht van maart 2020

« terug naar overzicht artikelen